Aktif, etkin ve işler durumda olan demektir. Fransızca actif sözcüğünden gelir.
Kelimenin anlamları
1. Kişi için — hareketli, katılımcı, işin içinde olan. 2. Sistem için — açık ve çalışır durumda. Bir hesap, hat ya da özellik aktif olabilir. 3. Muhasebede — bir kurumun varlıklarını gösteren bölüm. 4. Dil bilgisinde — öznenin eylemi yaptığı çatı (etken çatı).
Cümle içinde kullanımı
- Emekli olduktan sonra da derneklerde aktif kaldı.
- Hesabınız aktif değil, önce doğrulama adımını tamamlayın.
- Yanardağ hâlâ aktif sayılıyor, son püskürmesi yüz yıl önceydi.
- Şirketin aktiflerinde en büyük kalem fabrikaydı.
- Toplantıda aktif rol almak yerine dinlemeyi seçti.
Aktif ve pasif
Günlük dilde ikisi karşıttır: aktif eyleyen, pasif edilgendir. Ama muhasebede bu bir karşıtlık değildir. Aktif varlıkları, pasif ise o varlıkların nereden geldiğini (borçlar ve öz kaynaklar) gösterir. Bilançoda ikisinin toplamı her zaman birbirine eşittir.
Yakın anlamlı kelimeler
Etkin, faal, canlı ve işler yakın anlamlıdır. Etkin Türkçe karşılıktır ve resmî metinlerde tercih edilir. Faal ise özellikle kurum ve işletmeler için kullanılır. Karşıtı pasif ve edilgindir.
Akılda kalan bir ayrıntı
Aktif sözcüğü Türkçede hem sıfat hem ad olarak yaşar. "Aktif bir öğrenci" derken sıfattır; "şirketin aktifleri" derken addır ve çoğul eki alır. Bu esneklik Türkçeye giren yabancı sözcüklerde sık görülür.