Almaç, sinyali ya da uyarıyı alan aygıt anlamına gelen Türkçe karşılıktır. Almak fiilinden türetilmiştir.
Kelimenin anlamı
1. Teknikte — yayılan sinyali yakalayan aygıt. Alıcı sözcüğünün karşılığıdır ve vericinin karşıtıdır. 2. Biyolojide — bir uyarıyı algılayıp sinir sistemine ileten yapı. Reseptör sözcüğünün karşılığıdır.
Cümle içinde kullanımı
- Devrenin almaç bölümü sinyali güçlendirip aktarıyordu.
- Derideki almaçlar sıcaklık değişimini hemen algılar.
- Verici ile almaç arasındaki mesafe ölçümü etkiliyordu.
- Gözdeki ışık almaçları az ışıkta bile çalışabilir.
- Almaç arızalanınca yayın tamamen kesildi.
Türkçe karşılık olarak almaç
Almaç, dil çalışmaları sırasında yabancı kökenli sözcüklere karşılık üretme çabasının ürünlerindendir. Aynı dönemde verici (transmitter) ve iletken gibi sözcükler de yerleşmiştir. Almaç, günlük dilde alıcı kadar yaygınlaşmamış olsa da teknik ve bilimsel metinlerde kullanılmaya devam eder.
Yakın anlamlı kelimeler
Alıcı, reseptör ve algılayıcı yakın anlamlıdır. Algılayıcı daha çok sensör karşılığında kullanılır. Karşıtı verici ve göndericidir.
Akılda kalan bir ayrıntı
Türkçede -aç/-eç eki, bir işi gören aleti üretir: almaç, saydamlaştırıcı değil ama kaldıraç, sarkaç, gözleç gibi sözcükler aynı ekle kurulmuştur. Ek, fiile eklenip aletin adını yapar.
Verici ve almaç birlikte çalışır
Bir iletişim sisteminde iki uç vardır: verici bilgiyi sinyale çevirip yollar, almaç o sinyali yakalayıp geri çevirir. İkisinin aynı kurala göre çalışması şarttır; verici başka bir biçimde yollarsa almaç sinyali alsa bile anlamlandıramaz.