Artış, bir değerin ya da miktarın yükselmesidir. Artmak fiilinden türemiştir.
Kelimenin anlamı
Artış her zaman bir KARŞILAŞTIRMA içerir: bir şey önceki durumuna göre yükselmiştir. Bu yüzden artıştan söz edildiğinde hem yeni değer hem de kıyaslandığı eski değer örtük olarak vardır.
Cümle içinde kullanımı
- Ziyaretçi sayısında geçen yıla göre belirgin bir artış vardı.
- Sıcaklıktaki artış öğleden sonra hissedildi.
- Fiyat artışı tüketiciye hemen yansımadı.
- Üretimdeki artış istihdamı da etkiledi.
- Başvurulardaki artış beklenenin üstündeydi.
Artış oranı
Artışın büyüklüğü çoğu zaman yüzdeyle anlatılır. Hesabı basittir: yeni değerden eski değer çıkarılır, fark eski değere bölünür ve yüzle çarpılır. Örneğin 200'den 250'ye çıkan bir değerde artış 50, oran ise yüzde 25'tir. ⚠️ Aynı miktarda artış, başlangıç değeri büyüdükçe daha küçük bir oran verir; bu yüzden ham sayı ile oran birbirinin yerine geçmez.
Yakın anlamlı kelimeler
Yükseliş, çoğalma, büyüme ve zam yakın anlamlıdır. Büyüme çoğunlukla ekonomi ve canlılar için kullanılır. Zam ise yalnız fiyat artışını anlatır. Karşıtı azalış ve düşüştür.
Akılda kalan bir ayrıntı
Türkçede -ış/-iş eki fiilden ad yapar ve çoğunlukla eylemin BİÇİMİNİ ya da sürecini anlatır: artış, gidiş, bakış, duruş. Aynı fiilden -ma ekiyle üretilen ad ise eylemin kendisini gösterir: artma.
Artış nasıl gösterilir
Verilerde artış üç biçimde anlatılır: ham fark (50 kişi arttı), oran (yüzde 25 arttı) ve kat (iki katına çıktı). Üçü aynı olayı anlatsa da bıraktıkları izlenim farklıdır; bu yüzden bir haberde hangisinin seçildiği kendi başına bir bilgi taşır.