Asabi, çabuk sinirlenen ve gergin olan demektir. Arapça asab (sinir) kökünden gelir.
Kelimenin anlamı
Asabi hem GEÇİCİ bir hâli hem SÜREKLİ bir huyu anlatabilir. "Bugün asabi" denince o güne özgü bir gerginlik; "asabi bir insan" denince ise kişinin genel eğilimi kastedilir. İkinci kullanım daha ağırdır çünkü kişiyi nitelendirir.
Cümle içinde kullanımı
- Uykusuz kalınca sabahtan beri asabiydi.
- Asabi bir tonla cevap verince ortam gerildi.
- Trafikte beklemek onu her seferinde asabi yapıyordu.
- Asabi görünüyordu ama sesini hiç yükseltmedi.
- Sınav haftası bütün sınıfı asabi etmişti.
Aynı kökten gelen sözcükler
- Asap — sinirler. "Asabı bozulmak" kalıbında geçer.
- Asabiyet — sinirlilik hâli.
- Asabi — sinirleri gergin olan kişi.
Üçü de aynı kökten türemiştir ve hepsinde sinir fikri vardır.
Yakın anlamlı kelimeler
Sinirli, gergin, öfkeli ve huysuz yakın anlamlıdır. Öfkeli belirli bir olaya tepkiyi anlatır. Huysuz ise memnuniyetsizliği vurgular; asabide asıl olan gerginliktir. Karşıtı sakin ve yumuşak başlıdır.
Akılda kalan bir ayrıntı
Türkçede kişiyi niteleyen sıfatların çoğu, geçici bir hâlden kalıcı bir huya doğru kayabilir. Asabi bunun tipik örneğidir: bir günlük gerginliği anlatan sözcük, tekrarlandıkça kişinin tanımı hâline gelir.