Aşağı, alt yönü ve alçak olan yeri anlatır. Türkçenin eski sözcüklerindendir ve yukarının karşıtıdır.
Kelimenin anlamları
1. Yön — alt taraf. "Merdivenden aşağı indi." 2. Yer — alçakta kalan bölge. "Aşağı mahalle." 3. Değer — düşük, değersiz. "Aşağı görmek" kalıbında bu anlam vardır. 4. Ölçü — bir sayının altında. "Yüz liradan aşağı satmam."
Cümle içinde kullanımı
- Yokuştan aşağı koşarak indiler.
- Aşağı mahallede pazar cumartesi kuruluyor.
- Kimseyi aşağı görmeyi sevmezdi.
- Bu fiyattan aşağı vermem, dedi satıcı.
- Perdeyi biraz aşağı çeker misin?
Deyimler ve kalıp kullanımlar
- Aşağı yukarı — yaklaşık, tahminen.
- Aşağı görmek — küçümsemek, değersiz saymak.
- Aşağıdan almak — tartışmada yumuşamak, geri adım atmak.
- Aşağı tükürsem sakal, yukarı tükürsem bıyık — iki seçeneğin de
sakıncalı olduğu durumu anlatır.
Yakın anlamlı kelimeler
Alt, alçak, dip ve altta yakın anlamlıdır. Alt daha nötrdür ve yalnız konum bildirir. Alçak ise hem yüksekliği hem mecazi olarak ahlaki düşüklüğü anlatabilir. Karşıtı yukarıdır.
Akılda kalan bir ayrıntı
Türkçede yön bildiren sözcüklerin çoğu zamanla DEĞER bildirir hâle gelir: aşağı, alçak ve düşük hepsi bu yolu izlemiştir. Yukarı ve yüksek ise ters yönde, olumlu anlamlar kazanmıştır.