Aydın, bilgi ve kültür düzeyi yüksek, düşünen ve düşündüğünü paylaşan kişidir. Türkçedeki aydınlık sözcüğüyle aynı köktendir.
Kelimenin anlamları
1. Kişi — okuyan, düşünen ve toplumsal meselelerde söz söyleyen kimse. 2. Sıfat — ışıklı, aydınlık. "Aydın bir oda" gibi kullanımlarda geçer. 3. Yer adı — Ege Bölgesi'nde bir il.
Aydın kime denir
Yalnız çok okumuş olmak yetmez; aydın sayılmanın ölçütü bilgiyi kendine saklamamaktır. Sözcüğün içinde bir sorumluluk fikri vardır: düşüneni düşündüğünü söylemeye çağırır. Bu yüzden aydın, bir meslek değil bir tutumdur.
Cümle içinde kullanımı
- Dönemin aydınları tartışmayı gazete sayfalarında sürdürdü.
- Odanın geniş penceresi mekânı çok aydın kılıyordu.
- Aydın sorumluluğu üzerine uzun bir yazı kaleme aldı.
- Aydın'da incir hasadı ağustosta başlar.
- Aydın bir bakışla karşıladı soruyu.
Yakın anlamlı kelimeler
Entelektüel, münevver ve düşünür yakın anlamlıdır. Münevver aynı sözcüğün Arapça kökenli karşılığıdır ve o da aydınlıkla ilişkilidir. Düşünür ise üretilen düşünceyi vurgular.
Akılda kalan bir ayrıntı
Aydın, münevver ve entelektüel — üçünün de kökeninde IŞIK ya da AKIL fikri vardır. Farklı dillerde aynı benzetmenin kurulmuş olması, bilginin karanlığı gidermesi düşüncesinin ne kadar yaygın olduğunu gösterir.
Aydın olmanın ölçütü
Sözcük üzerine yapılan tartışmaların çoğu tek bir soruda toplanır: aydını bilgisi mi tutumu mu tanımlar? Yalnız bilgi ölçüt alınırsa her uzman aydın sayılır; tutum ölçüt alınırsa bilgisini paylaşmayan uzman dışarıda kalır. Türkçedeki yerleşik kullanım ikincisine daha yakındır.