Aygır, damızlık olarak ayrılmış erkek attır. Türkçenin eski sözcüklerindendir.
Kelimenin anlamı
Her erkek at aygır değildir. Sözcük, soyun devamı için ayrılmış ve kısırlaştırılmamış erkeği anlatır. Yetiştiricilikte aygırın seçimi önemlidir; çünkü sürünün sonraki kuşağını büyük ölçüde o belirler.
At terimleri
- Aygır — damızlık erkek at.
- Kısrak — dişi at.
- Tay — atın yavrusu, cinsiyetten bağımsız.
- İğdiş — kısırlaştırılmış erkek at.
- Küheylan — soylu ve hızlı at.
Cümle içinde kullanımı
- Çiftliğin en iyi aygırı yarış soyundan geliyordu.
- Aygırın bakımı ayrı bir özen istiyordu.
- Sürüdeki kısraklar ve aygır ayrı padoklarda tutuluyordu.
- Aygır, yeni gelen atlara ilk gün mesafeli durdu.
- Yetiştirici, aygır seçimini soy kütüğüne bakarak yaptı.
Yakın anlamlı kelimeler
Damızlık at ve küheylan yakın kavramlardır. Küheylan soyluluğu ve hızı vurgular, damızlık olup olmadığını söylemez. Karşıtı kısrak (dişi) ve iğdiştir.
Akılda kalan bir ayrıntı
Türkçede at terimleri şaşırtıcı ölçüde ayrıntılıdır: atın yaşına, cinsine, rengine ve yürüyüşüne göre ayrı sözcükler vardır. Bu zenginlik, atın yüzyıllar boyunca gündelik hayatın merkezinde olmasından gelir.
Damızlık seçimi
Aygır seçilirken yalnız görünüşe bakılmaz. Soy kütüğü, yapısı, huyu ve kendinden önceki kuşakların nitelikleri değerlendirilir. Sürünün sonraki kuşağını büyük ölçüde tek bir hayvan belirlediği için bu seçim, yetiştiricilikteki en önemli kararlardandır.
