Azami, en çok ve en üst sınır demektir. Arapça kökenlidir.
Kelimenin anlamı
Azami bir ÜST SINIR bildirir: o değere kadar çıkılabilir, aşılamaz. Sayısal bağlamda kullanıldığı gibi soyut bağlamda da kullanılır — "azami özen" bir sayı değil, çabanın en üst düzeyini anlatır.
Azami ve asgari
İkisi bir çiftin iki ucudur:
- Azami — üst sınır. Aşılmamalıdır. (azami hız, azami yük)
- Asgari — alt sınır. Altına inilmemelidir. (asgari ücret, asgari süre)
Bir kuralda ikisi birden geçebilir: "asgari 3, azami 8 kişi" gibi.
Cümle içinde kullanımı
- Yolun azami hızı seksen olarak belirlenmişti.
- Asansörün azami taşıma kapasitesi kapıda yazıyordu.
- Konuya azami özenle yaklaştılar.
- Başvuru için azami süre iki haftaydı.
- Azami verim almak için sulama düzeni değiştirildi.
Yakın anlamlı kelimeler
En çok, üst sınır, maksimum ve nihai yakın anlamlıdır. Maksimum uluslararası karşılıktır ve teknik metinlerde tercih edilir. En çok ise Türkçe ve günlük karşılığıdır. Karşıtı asgari ve minimumdur.
Akılda kalan bir ayrıntı
Resmî metinlerde azami ve asgari sık karıştırılır; ikisini ayırmanın kolay yolu ilk harflerini hatırlamaktır: Azami Artı yönde (üst), Asgari ise Altta kalan sınırdır. Karışıklık olmasın diye pek çok metinde yanlarına "en çok" ve "en az" da yazılır.
Kurallarda azami
Azami bir sınırın YASAL olarak belirlendiği durumlarda ayrı bir anlam kazanır: aşılması yalnız kusur değil, ihlaldir. Trafikte azami hız, asansörde azami yük, binada azami kat sayısı bu türdendir. Bu sınırlar güvenlik hesabına dayanır ve keyfî belirlenmez.
