Azize, Hristiyan geleneğinde kutsal sayılan kadın için kullanılan unvandır. Arapça aziz (değerli, saygın) sözcüğünün dişil biçimidir.
Kelimenin anlamı
1. Unvan — kutsal sayılan kadın. Adın önüne gelir: Azize Helena gibi. 2. Sıfat — çok değerli, saygın. Bu kullanım bugün seyrektir. 3. Kişi adı — Türkçede yaygın bir kadın adıdır.
Aziz ve azize
İkisi aynı unvandır, ayrım yalnız cinsiyettedir. Türkçede pek çok kilise, yer ve yapı adı bu unvanla anılır: Aziz Nikolaos Kilisesi, Azize Sofya gibi. Bu adlar tarihî ve coğrafi metinlerde sık geçer.
Cümle içinde kullanımı
- Rehber, kilisenin adını veren azizeyi kısaca anlattı.
- Duvar resminde azizenin elinde bir kitap vardı.
- Belgede yapının azize adına yaptırıldığı yazıyordu.
- Azize, arkadaşlarıyla sahilde yürüyordu.
- Müzedeki ikonalarda azize figürleri tekrarlanıyordu.
Yakın anlamlı kelimeler
Aziz, ermiş, evliya ve veli yakın kavramlardır. Ermiş ve evliya İslam geleneğinde kullanılır. Veli ise aynı bağlamda "Allah dostu" anlamını taşır. Gelenekler farklı olsa da ortak fikir, kişinin manevi bakımdan üstün sayılmasıdır.
Akılda kalan bir ayrıntı
Aynı Arapça kökten Türkçeye pek çok sözcük geçmiştir: aziz (değerli), izzet (saygınlık) ve muazzez (çok değerli). Hepsinin ortak fikri değer ve saygınlıktır.