Balon, içi hava ya da gazla doldurulan esnek nesnedir. Fransızca ballon sözcüğünden gelir.
Kelimenin anlamları
1. Oyuncak ve süs — doğum günü balonu, uçan balon. 2. Taşıt — sıcak hava balonu, gözlem balonu. 3. Mecazi — şişirilmiş, içi boş şey: balon haber, fiyat balonu.
Nasıl uçar
Sıcak hava balonu basit bir ilkeyle çalışır: içerideki hava ısıtılınca genleşir ve hafifler, dışarıdaki soğuk havadan daha az yoğun kalır, balon yükselir. Alçalmak için hava soğutulur. YÖN VERİLEMEZ — pilot yalnız yüksekliği değiştirir, yatay hareketi rüzgâr belirler.
Cümle içinde kullanımı
- Çocuklar için rengârenk balonlar aldılar.
- Sabah erken kalkıp balon turuna katıldılar.
- O haberin balon olduğu ertesi gün anlaşıldı.
- Balon patlayınca herkes irkildi.
- Konut fiyatlarındaki balonun sönmesinden söz ediliyordu.
Kalıp kullanımlar
- Balon haber — asılsız, şişirilmiş haber.
- Balonu söndürmek — abartılan bir beklentiyi boşa çıkarmak.
- Balon gibi şişmek — aşırı büyümek.
Yakın anlamlı kelimeler
Mecazi anlamda şişirme, asılsız ve abartı yakın durur; nesne olarak tam bir eş anlamlısı yoktur.
Türleri
- Oyuncak balon — ince lastikten, ağızla ya da helyumla şişirilir.
- Sıcak hava balonu — altındaki brülörle havayı ısıtır, insan taşır.
- Gözlem balonu — hava ölçümü için yükseltilen, çoğunlukla insansız balon.
Akılda kalan bir ayrıntı
Helyumla şişirilen balon uçar, ağızla şişirilen uçmaz: fark gazın yoğunluğundadır. Nefesteki hava çevresindeki havayla aynı ağırlıktadır, helyum ise çok daha hafiftir.