Balta, odun yarmak ve ağaç kesmek için kullanılan saplı kesici araçtır. Türkçenin eski sözcüklerindendir.
Yapısı
Baltanın iki parçası vardır: ağır demir baş ve uzun tahta sap. Gücü keskinlikten çok AĞIRLIKTAN gelir; sap uzadıkça vurulan darbe kuvvetlenir. Odun yarmak için kullanılan baltanın ağzı kalın ve kama biçimlidir, kesim baltasınınki ise incedir.
Cümle içinde kullanımı
- Kışlık odunları baltayla yardı.
- Baltanın sapı çatlayınca yenisini taktı.
- Ormanda balta sesi uzaktan duyuluyordu.
- Balta girmemiş bir ormanın içinden geçtiler.
- Baltayı bileylemeden işe başlamadı.
Deyimler ve kalıp kullanımlar
- Balta girmemiş orman — el değmemiş, işlenmemiş yer.
- Başına balta olmak — peşini bırakmayıp bunaltmak.
- Baltayı taşa vurmak — farkında olmadan can sıkacak bir söz söylemek.
- Balta sallamak — ağır ve kaba iş yapmak.
Yakın anlamlı kelimeler
Nacak, keser ve satır yakın araçlardır ama aynı değildir: nacak küçük baltadır, keser marangozun aracıdır, satır ise mutfakta et doğramak içindir.
Akılda kalan bir ayrıntı
Balta sözcüğü Türkçeden pek çok dile geçmiştir; Balkan dillerinde ve Rusçada benzer biçimlerle yaşar. Bu, aracın uzun tarihi boyunca aynı adla yayıldığını gösterir.
Cümlede dikkat
Baltayla ilgili deyimlerin çoğu OLUMSUZDUR: başına balta olmak, baltayı taşa vurmak. Bunun sebebi aracın kaba kuvvetle anılmasıdır; incelik isteyen işlerde balta değil keser ya da testere kullanılır.