Baron, Avrupa soyluluk düzeninde bir unvandır. Fransızca üzerinden Türkçeye geçmiştir.
Soyluluk sırası
Avrupa'da unvanlar bir basamak düzeni içinde durur. Yukarıdan aşağıya genel sıra şöyledir: dük → marki → kont → vikont → baron. Baron, bu sıranın en altındaki unvanlı soyludur; altında unvansız toprak sahipleri bulunur. Sıralama ülkeye göre küçük farklar gösterir.
Ne anlama gelirdi
Ortaçağda baron, kraldan doğrudan toprak almış ve karşılığında askerî hizmet borçlu olan kişiydi. Yani unvan bir onur nişanı değil, karşılıklı bir YÜKÜMLÜLÜĞÜN adıydı. Zamanla bu bağ zayıfladı ve unvan yalnız bir saygınlık işareti hâline geldi.
Cümle içinde kullanımı
- Malikâne yüzyıllar boyunca bir baron ailesine aitti.
- Baronun mührü belgenin altında duruyordu.
- Romanda baron hep uzaktan anlatılır.
- Gazete onu sanayi baronu diye tanıtıyordu.
- Baron unvanı babadan oğula geçerdi.
Mecazi kullanım
Günümüzde sözcük daha çok mecazi olarak duyulur: sanayi baronu, medya baronu, petrol baronu. Bu kullanımda soyluluk değil GÜÇ ve SERVET vurgulanır ve ton çoğu zaman eleştireldir.
Yakın anlamlı kelimeler
Kont, dük ve asilzade yakın kavramlardır. Türkçedeki tarihsel karşılığı tam olarak bey sayılabilir; ikisi de toprağa ve hizmete dayalı bir yetkiyi anlatır ama düzenleri aynı değildir.