Beden, canlının maddi varlığı yani vücududur. Farsça kökenlidir.
Kelimenin anlamları
1. Vücut — canlının maddi yapısı. 2. Ölçü — giyimde kıyafetin boyu. "Bir beden büyüğünü aldı." 3. Gövde — kol ve bacaklar dışındaki orta bölüm. 4. Duvar — kale bedeni; surların üst kısmı (eski kullanım).
Beden ve ruh
Sözcük en çok bu ikilikle anılır. Beden görünen, ölçülebilen, yorulan yandır; ruh ise duyulan ve anlatılması güç olan. Türkçede "bedenen geldim ama aklım başka yerde" gibi cümleler bu ayrımı gündelik dile taşır.
Giyimde beden
Kıyafet ölçüleri harfle (S, M, L) ya da sayıyla (38, 40, 42) gösterilir. ⚠️ Bu ölçüler EVRENSEL DEĞİLDİR: aynı sayı farklı markalarda farklı kalıplara denk gelir. Bu yüzden alışverişte beden numarasından çok deneme güvenilirdir.
Cümle içinde kullanımı
- Uzun yürüyüşten sonra bütün bedeni ağrıyordu.
- Gömleğin bir beden büyüğünü istedi.
- Beden eğitimi dersi sahada yapıldı.
- Bedenen yorulmuştu ama keyfi yerindeydi.
- Kalenin bedenleri hâlâ ayaktaydı.
Yakın anlamlı kelimeler
Vücut, gövde ve ten yakın sözcüklerdir. Gövde kol ve bacaklar dışında kalan bölümdür. Ten ise derinin kendisidir; bedenin tamamını karşılamaz.
Akılda kalan bir ayrıntı
Bedenin "kale duvarı" anlamı bugün neredeyse yalnız tarih metinlerinde yaşar. Eskiden surların üst bölümüne beden denirdi; buradaki mantık açıktır — yapının gövdesi, yani onu ayakta tutan kısmı.