Bölüm, bir bütünün ayrılmış parçasıdır. Bölmek fiilinden türemiştir.
Nerelerde kullanılır
- Kitap — numaralı ve başlıklı ana parçalar.
- Dizi ve program — her yayın bir bölümdür.
- Okul — fakültenin alt birimi: Tarih Bölümü.
- Kurum — bir işletmenin birimi: muhasebe bölümü.
- Matematik — bölme işleminin sonucu.
Neden numaralanır
Bölümün ayırt edici özelliği PLANLI OLMASIDIR: yazar ya da yapımcı bütünü baştan parçalara ayırır ve her parçanın kendi içinde bir bütünlüğü olur. Rastgele kopmuş bir parçaya bölüm denmez; ona kısım ya da parça denir.
Cümle içinde kullanımı
- Kitabın son bölümünü bir gecede bitirdi.
- Dizinin yeni bölümü perşembe yayınlanacak.
- Üniversitede tarih bölümünü kazandı.
- Bölüm başkanı toplantıyı yönetti.
- Sınavın ikinci bölümü daha zordu.
Kalıp kullanımlar
- Bölüm başı — bir bölümün başlangıcı.
- Ara bölüm — iki ana bölüm arasındaki kısa parça.
- Bölüm sonu — o bölümün kapanışı.
Yakın anlamlı kelimeler
Kısım, parça, fasıl ve bap yakın kavramlardır. Fasıl ve bap eski metinlerde kitap bölümü için kullanılırdı. Kısım daha gevşek bir ayrımı gösterir.
Akılda kalan bir ayrıntı
Bölüm, bölük, bölge ve bölen aynı kökten türer. Türkçe bir fiilden bu kadar farklı alana yayılan sözcük üretebilir: biri askerî, biri coğrafi, biri matematiksel.