Boyut, bir cismin uzunluk, genişlik ve yükseklik gibi ölçülerinden her biridir. Türkçe kökenlidir; boy sözcüğünden türetilmiştir.
Kelimenin anlamları
1. Ölçü — uzunluk, genişlik, yükseklik. 2. Kapsam — bir olayın büyüklüğü. "Sorunun boyutu büyüdü." 3. Yön — bir konunun bir yanı. "Meselenin hukuki boyutu."
Kaç boyut vardır
Gündelik dünyada üç boyuttan söz edilir: uzunluk, genişlik, yükseklik. Bir çizgi tek boyutlu, bir kâğıt yüzeyi iki boyutlu, bir kutu ise üç boyutludur. Fizikte zaman da bir boyut sayılır ve dört boyutlu bir uzay-zamandan söz edilir.
Cümle içinde kullanımı
- Kutunun boyutları etikette yazıyordu.
- Yangının boyutu sabah anlaşıldı.
- Konunun bir de insani boyutu vardı.
- Üç boyutlu yazıcı parçayı iki saatte üretti.
- Ekranda görüntü iki boyutlu görünüyordu.
Kalıp kullanımlar
- Üç boyutlu — hacimli, derinliği olan.
- Boyut kazanmak — büyümek, genişlemek.
- Farklı bir boyut — yeni bir yön, yeni bir açı.
Yakın anlamlı kelimeler
Ölçü, ebat, büyüklük ve kapsam yakın kavramlardır. Ebat eski karşılığıdır ve hâlâ sanayide kullanılır. Büyüklük tek bir sayı verir; boyut ise her bir yönü ayrı ayrı anlatır.
Akılda kalan bir ayrıntı
Sözcük Türkçeye yirminci yüzyılda boy kökünden türetilmiştir; eski karşılığı buuttur ve bugün yalnız eski metinlerde geçer. Aynı dönemde türetilen pek çok terim gibi kısa sürede yerleşmiştir.
