Çark, dönerek hareket aktaran parçadır.
Kelimenin Anlamı
1. Dişli ya da düz tekerlek biçiminde dönen makine parçası. 2. Mecazi olarak işleyen düzen: çarkın dönmesi.
Cümle İçinde Kullanımı
- Değirmenin çarkı suyla dönüyordu.
- Saatin içindeki küçük çarklar birbirini çeviriyor.
- Ekonominin çarkları yavaşladı.
- Çark etti ve sözünden geri döndü.
Deyimler
- Çark etmek: sözünden ya da tutumundan geri dönmek.
- Çarkı döndürmek: bir düzeni işletmek.
- Çarka çomak sokmak: işleyen düzeni bozmak.
Dişli Çarkın İşi
Birbirine geçen iki dişli, hem hareketi aktarır hem de hızı ve kuvveti değiştirir: küçük dişliden büyüğe geçişte hız azalır, döndürme kuvveti artar. Bisiklet vitesleri, saat mekanizmaları ve araç şanzımanları hep bu basit ilkeye dayanır. Diş sayısı oranı, kazanılan kuvveti doğrudan belirler.
Kullanım Notu
Çark etmek deyimi geminin yön değiştirmesinden gelir ve bugün çoğunlukla sözünden dönmeyi anlatır. Dişli çarkın en yaygın türüdür.
Yakın Anlamlı Kelimeler
Dişli, tekerlek, makara ve mekanizma yakın kelimelerdir.