Çeker, çekmek fiilinin üçüncü tekil kişi geniş zaman çekimidir. Bu hâliyle hem yüklem olur hem de bir adı niteleyen sıfat gibi kullanılır.
Kelimenin Kullanımları
1. Çekmek fiilinin geniş zaman çekimi: Halatı o çeker. 2. Bir şeyin ağırlığını belirtme: Bu karpuz beş kilo çeker. 3. Bir niteliği barındırma, kaldırma: Bu iş çok emek çeker. 4. Sıfat gibi kullanım: dikkat çeker bir renk, göz çeker bir tabela.
Cümle İçinde Kullanımı
- Kamyon bu yükü rahat çeker.
- Toprak yağmuru içine hemen çeker.
- Bu kumaş ütü çeker, dikkatli olmak gerek.
- Vitrindeki kırmızı elbise ister istemez göz çeker.
- Sobanın bacası iyi çeker, duman içeri vurmaz.
Çekmek Fiilinin Geniş Anlamı
Çekmek Türkçenin en çok anlamı olan fiillerindendir: bir şeyi kendine doğru getirmek (ipi çekmek), sıkıntıya katlanmak (acı çekmek), fotoğraf almak (resim çekmek), para almak (hesaptan çekmek), ağırlık tutmak (kilo çekmek) ve emmek (su çekmek). Geniş zaman çekimi olan "çeker" bu anlamların hepsinde kullanılabilir; hangisinin geçerli olduğunu cümlenin gerisi belirler.
Yakın Anlamlı Kullanımlar
Bağlama göre sürükler, taşır, emer, tutar ve dayanır kelimeleri "çeker" yerine kullanılabilir. Her biri fiilin farklı bir anlamına karşılık gelir; bu yüzden değiştirmeden önce cümlenin bütününe bakmak gerekir.