Çeşme, kaynaktan ya da şebekeden gelen suyun akması için yapılmış, musluklu su yapısıdır. Bir zamanlar mahallelerin ortak su noktasıydı; bugün pek çoğu tarihî yapı olarak korunur.
Kelimenin Anlamı
Suyun borularla getirilip akıtıldığı, önünde çoğu zaman yalak bulunan yapı. Taş, mermer ya da beton olabilir.
Cümle İçinde Kullanımı
- Köy meydanındaki çeşmeden testileri doldurdular.
- Çeşmenin musluğu bozulunca su boşa akmaya başladı.
- Yolun kenarındaki tarihî çeşme yüz yıllıktı.
- Yaz sıcağında herkes çeşmenin gölgesinde toplanıyordu.
Deyimler ve Birleşik Kullanımlar
Mahalle çeşmesi, tarihî çeşme ve sebil yakın kavramlardır. Sebil, hayır için su dağıtılan yapıdır ve çeşmeden farkı, suyun karşılıksız sunulmak üzere görevli eliyle verilmesidir. "Çeşme başı" çeşmenin çevresini anlatır ve eskiden haber alışverişinin yapıldığı yer sayılırdı. "Çeşme gibi akmak" bolca ve durmadan akmayı anlatır.
Yakın Anlamlı Kelimeler
Musluk, sebil, şadırvan ve pınar bağlama göre çeşme yerine kullanılabilir. Şadırvan cami avlusunda abdest almak için yapılan çok musluklu yapıdır; pınar ise yer altından kendiliğinden çıkan doğal su kaynağıdır.