Çiti, dokumada atkıyı sıkıştıran tahta araçtır.
Kelimenin Anlamı
Halı ve kilim dokurken atılan atkı ipliğini yerine oturtmak için kullanılan, tarak biçiminde ağır tahta araç.
Cümle İçinde Kullanımı
- Dokumacı çitiyi iki kez vurup sırayı sıkıştırdı.
- Çitinin ağırlığı işin sıkılığını belirliyor.
- Tezgâhın yanında çiti ve kirkit asılıydı.
Nasıl Kullanılır?
Her sıra düğüm atıldıktan sonra atkı ipliği geçirilir ve çitiyle üstten vurularak sıkıştırılır. Vuruşun gücü ve sayısı dokumanın sıkılığını belirler: az vuruş gevşek, çok vuruş sert bir doku verir. Aynı desen iki dokumacının elinde farklı sıklıkta çıkabilir; bu, el dokumasının imzası sayılır.
Çiti ve Kirkit
İkisi birbirine yakın araçlardır ve yöreye göre adlar değişir. Genel ayrım şudur: kirkit dişli ve metal olabilir, çiti ise çoğunlukla tahtadan yapılır ve daha ağırdır.
Kullanım Notu
Kelime dokumacılık terimidir; günlük dilde geçmez. Geleneksel el dokumacılığının sürdüğü yörelerde yaşamaya devam eder.
Yakın Anlamlı Kelimeler
Kirkit, tarak, tezgâh ve mekik aynı alandan kelimelerdir.