Çöküntü, bir yerin çökmesiyle oluşan çukur; mecazda derin bir bunalım.
Kelimenin Anlamları
1. Çukur alan: arazide çöküntü oluştu. 2. Yer biliminde çökmüş arazi: çöküntü ovası. 3. Mecazda bunalım: ruhsal çöküntü.
Cümle İçinde Kullanımı
- Yolda büyük bir çöküntü oluşmuştu.
- Deprem sonrası çöküntüler incelendi.
- Ekonomik çöküntü uzun sürdü.
- Kayıptan sonra çöküntüye girdi.
Yer Biliminde Çöküntü
Yer kabuğu hareket ederken bazı bloklar yükselir, bazıları alçalır. Alçalan bloğun oluşturduğu geniş alana çöküntü ovası (graben) denir; iki yanındaki yükselen bloklar ise horst adını alır. Türkiye'nin batısındaki pek çok verimli ova bu şekilde oluşmuştur. İkinci bir çöküntü türü obruktur: yer altındaki kireç taşı suyla çözününce üstteki tabaka desteğini yitirir ve aniden çöker. Obruklar çoğu zaman uyarı vermeden oluştuğu için tehlikelidir ve aşırı yer altı suyu çekimi bu riski artırır.
Mecazi Kullanımı
Kelime insan için kullanıldığında derin bir psikolojik bunalımı anlatır: isteksizlik, yorgunluk ve kendini toparlayamama hâli. Ekonomide ise uzun süreli ve derin daralmayı tanımlar; kısa süreli daralma için "durgunluk" tercih edilir.
Yakın Anlamlı Kelimeler
Çukur, obruk, bunalım ve depresyon bağlama göre çöküntü yerine kullanılabilir. Obruk ani çökme sonucu oluşan çukurdur.