Deha, sıradan ölçülerin çok üzerinde zekâ ve yaratıcılığı anlatır. Hem bu niteliği hem de bu niteliğe sahip kişiyi karşılar.
Kelimenin Anlamları
1. Olağanüstü zekâ ve yaratıcılık: matematik dehası. 2. Bu niteliğe sahip kişi: çağının dehası.
Cümle İçinde Kullanımı
- Küçük yaşta gösterdiği deha herkesi şaşırtmıştı.
- Bu buluş bir deha ürünü sayılır.
- Dehası kadar çalışkanlığıyla da anılır.
- Satrançta erken yaşta deha olarak anılanlar vardır.
Deha ve Çalışma
Deha çoğu zaman doğuştan gelen bir yetenek gibi anlatılır. Buna karşın büyük yapıtlar incelendiğinde, olağanüstü yeteneğin yanında uzun yıllara yayılan düzenli çalışmanın da belirleyici olduğu görülür. Yetenek başlangıçta hız kazandırır; ustalık ise çalışmayla kurulur. Bu yüzden dehanın tek başına yeterli sayılmaması yaygın bir görüştür.
Kullanım Notu
Kelime abartılı övgü olarak da kullanılabildiği için yazıda ölçülü kullanılması yerinde olur. Dâhi, deha sahibi kişi anlamındadır ve şapkalı yazılır; şapkasız yazılan dahi ise "bile" anlamındaki bağlaçtır. İkisi karıştırılmamalıdır.
Yakın Anlamlı Kelimeler
Zekâ düşünme ve kavrama gücünü, yetenek belirli bir işi yapabilme kapasitesini anlatır. Üstün zekâ ölçülebilir bir niteliği karşılar. Dâhi ise deha sahibi kişidir.