Dümen, yön veren düzenektir.
Kelimenin Anlamı
Gemi, tekne ve uçakların yönünü değiştirmeye yarayan hareketli levha ve onu çeviren düzenek. Mecazda: bir işin yönetimi. Argoda: hile, dolap.
Cümle İçinde Kullanımı
- Kaptan dümeni sancağa kırdı.
- Şirketin dümeni yeni ortağa geçti.
- Bu işte bir dümen var.
Nasıl Çalışır?
Dümen, geminin kıç tarafında suya dik duran bir levhadır. Levha bir yana çevrilince su akımı ona çarpar ve teknenin arkasını ters yöne iter; böylece gemi dönmeye başlar. Dümenin etkili olabilmesi için geminin suya göre hareket hâlinde olması gerekir: duran gemi dümenle dönmez.
Denizcilik Terimleri
"Sancak" sağ, "iskele" sol taraftır; "dümen kırmak" yön değiştirmek, "rota" izlenen yoldur. "Dümen suyu", geminin arkasında bıraktığı iz demektir ve mecazda birinin peşinden gitmeyi anlatır.
Kullanım Notu
Dümen İtalyanca kökenlidir. "Dümenci" hem dümeni tutan denizci hem de argoda hilekâr demektir.
Yakın Anlamlı Kelimeler
Rota, direksiyon, kaptan ve pruva aynı alandan kelimelerdir.