Düzine, on iki adetlik bir sayma birimidir. Ticarette ve mutfakta yaygın kullanılır.
Kelimenin Anlamı
On iki adetten oluşan sayma birimi.
Cümle İçinde Kullanımı
- Bir düzine yumurta aldı.
- Tabaklar düzine hâlinde satılıyordu.
- Yarım düzine kalem çıkardı çantasından.
- Düzine fiyatı tekinden daha uygundu.
Neden On İki?
On ikinin tercih edilmesinin sebebi bölünebilirliğidir: 12 sayısı 2, 3, 4 ve 6'ya tam bölünür; oysa 10 yalnız 2 ve 5'e bölünür. Bu yüzden ticarette paylaştırma ve ambalajlama on iki üzerinden çok daha kolaydır: bir düzineyi ikiye, üçe, dörde ya da altıya eşit bölebilirsiniz. Aynı sebeple saat, ay ve açı ölçüleri de on iki ve katları üzerine kuruludur. Yarım düzine altı adet demektir. On iki düzineye, yani 144 adede gros denir ve bu birim toptan ticarette hâlâ kullanılır.
Nerelerde Kullanılır?
Düzine bugün de yumurta, tabak, bardak, kalem ve çorap gibi çoklu satılan ürünlerde geçer. Toptan alışverişte düzine fiyatı tek fiyattan uygun olur; bu, hem ambalaj hem taşıma maliyetinin adet başına düşmesinden kaynaklanır.
Düzine ve Zaman
On ikinin gücü ölçü sistemlerinde de görülür: bir günün iki yarısı on ikişer saattir, bir yıl on iki aydır, bir daire üç yüz altmış derecedir ve bu sayı da on ikinin katıdır.
Yakın Anlamlı Kelimeler
Deste, gros, adet ve takım bağlama göre düzine yerine kullanılabilir. Deste genellikle on adedi anlatır; gros ise 144 adettir.