Fani, sonsuza kadar sürmeyen, bir gün sona erecek olan anlamındadır. Karşıtı kalıcılık bildiren baki sözcüğüdür.
Kelimenin Anlamları
1. Gelip geçici, kalıcı olmayan: fani dünya. 2. Ölümlü insan: biz faniler.
Cümle İçinde Kullanımı
- Fani dünyanın telaşına kapılmak istemiyordu.
- Biz faniler için zaman hızlı akıyor.
- Şiirde faniliğin üzerine düşünülüyordu.
- Kazanılan her şeyin fani olduğunu söylerdi.
Kavram Olarak Fanilik
Fanilik, edebiyatta ve düşünce metinlerinde sıkça işlenen bir izlektir. Geçiciliğin bilincinde olmak, kimi metinlerde karamsarlıkla değil zamanın değerini bilme çağrısıyla anlatılır. Türk edebiyatında bu tema özellikle divan şiirinde ve halk edebiyatında yaygındır.
Fani ve Baki
Baki, kalıcı ve sürekli olan demektir. Bu iki kelime çoğu zaman karşıt kavram olarak birlikte kullanılır. Aynı kökten gelen beka ise varlığını sürdürme anlamındadır. Bu üçlü, geçicilik ile kalıcılık arasındaki karşıtlığı anlatmak için eski metinlerde bir arada geçer.
Kullanım Notu
Kelime bugünkü Türkçede geçici, ölümlü ve kalıcı olmayan karşılıklarıyla ifade edilebilir. Günlük konuşmada daha çok "fani dünya" kalıbında yaşar. Fanilik ise bu durumun adıdır.
Yakın Anlamlı Kelimeler
Geçici, ölümlü, gelip geçici ve muvakkat yakın kelimelerdir. Karşıtı baki, kalıcı ve ebedidir.