Göz, ışığı algılayıp görmeyi sağlayan organdır. Türkçede en çok deyim üreten kelimelerden biridir.
Kelimenin Anlamları
1. Görme organı: gözleri kapamak. 2. Bölme, çekmece: dolabın üst gözü. 3. Ağ ya da elekteki delik: ağın gözü. 4. Suyun yerden çıktığı yer: pınarın gözü.
Cümle İçinde Kullanımı
- Uzun süre ekrana bakınca gözleri yoruldu.
- Faturaları çekmecenin alt gözüne koydu.
- Ağın gözleri küçük olduğu için yavru balıklar da takılıyordu.
- Suyun gözünden çıktığı yer buz gibiydi.
Gözün Yapısı
Işık önce saydam tabakadan geçer, gözbebeğinden içeri girer ve mercekte kırılarak ağ tabakaya düşer. Ağ tabakadaki ışığa duyarlı hücreler bu uyarıyı sinir yoluyla beyne iletir; görme asıl orada tamamlanır. Gözbebeği ışık şiddetine göre büyüyüp küçülerek içeri giren ışığı ayarlar. Gözyaşı, gözün yüzeyini nemli ve temiz tutar.
Deyimler
Göz atmak kısaca bakmaktır. Göz koymak bir şeyi elde etmeyi istemektir. Gözden düşmek değerini yitirmektir. Göz yummak, bir yanlışı görmezden gelmektir. Gözü tutmak güven duymak, gözü kalmak ise bir şeyden ayrılırken istek duymaktır. Göz göre göre apaçık biçimde demektir.
Yakın Anlamlı Kelimeler
Bölme anlamında çekmece ve raf; delik anlamında delik ve ilmek; pınar anlamında kaynak ve memba yakın kelimelerdir.