Gözlem, bir olayı ya da durumu dikkatle izleyip kaydetme işidir.
Kelimenin Anlamı
Bir olguyu planlı biçimde izleyip verilerini kaydetme.
Cümle İçinde Kullanımı
- Öğretmen sınıfta gözlem yaptı.
- Gözlem sonuçları deftere kaydedildi.
- Gök gözlemi için açık bir gece seçildi.
- Gözleme dayanmayan bir iddiaydı.
Bilimsel Yöntemde Gözlem
Bilimsel yöntem genellikle şu sırayla ilerler: gözlem → soru → hipotez → deney → sonuç. Yani gözlem başlangıç noktasıdır; bir düzensizlik ya da ilginç bir durum fark edilmeden soru da doğmaz. İki tür gözlem vardır. Nitel gözlem ölçüm içermez ve niteliği anlatır ("yapraklar sarardı"). Nicel gözlem ise sayısal ölçüme dayanır ("sıcaklık 22 dereceye düştü") ve karşılaştırmaya elverişlidir. Gözlemin güvenilir olması için tekrarlanabilir ve mümkün olduğunca yansız olması gerekir; gözlemcinin beklentisi sonucu etkileyebilir, buna gözlemci yanlılığı denir.
Yakın Anlamlı Kelimeler
İzleme, müşahede, inceleme ve tespit bağlama göre gözlem yerine kullanılabilir. Deney ise koşulların denetlenerek kurulduğu, daha ileri bir aşamadır.