İksir, olağanüstü etkili sıvıdır.
Kelimenin Anlamı
Her derde deva olduğuna ya da olağanüstü güç verdiğine inanılan sıvı karışım. Mecazda: bir sorunu kökten çözeceği sanılan şey.
Cümle İçinde Kullanımı
- Gençlik iksiri aradı.
- Masalda bir iksir vardı.
- Başarının iksiri yok.
Simya ve İksir
Simyacılar yüzyıllarca iki şeyin peşinden gitti: madenleri altına çevirecek felsefe taşı ve ölümsüzlük veren hayat iksiri. İkisi de bulunamadı, ancak bu arayışta geliştirilen damıtma, süzme ve kristalleştirme yöntemleri modern kimyanın temelini kurdu. Yanlış hedef, doğru araçları doğurdu.
Mecazi Kullanım
Bugün "iksir" daha çok mecazda yaşar: "mutluluğun iksiri", "başarının iksiri". Kalıbın taşıdığı uyarı da şudur: karmaşık sorunların tek ve basit çözümü olduğu düşüncesi çekicidir ama çoğu zaman yanıltıcıdır.
Kullanım Notu
İksir Arapça yoluyla Yunancadan gelmiştir. "Panzehir" belirli bir zehre karşıdır; iksir ise her derde deva iddiası taşır.