Karakaş, kaşları siyah olan kimse; halk şiirinde bir güzelleme sözü.
Kelimenin Anlamları
1. Siyah kaşlı kimse: karakaş kara göz. 2. Soyadı ve yer adı olarak kullanılır.
Cümle İçinde Kullanımı
- Türküde karakaş kara göz geçiyordu.
- Karakaş bir yiğit anlatılır.
- Karakaş, birleşik bir kelimedir.
- Halk şiirinde sık kullanılır.
Halk Şiirinde Güzelleme
Türk halk edebiyatında güzelliği anlatmak için kullanılan kalıplaşmış nitelemeler vardır ve bunlar kuşaklar boyu tekrarlanarak yerleşmiştir: karakaş, karagöz, selvi boylu, ela gözlü, ay yüzlü. Bu kalıplar bir kişiyi ayrıntılarıyla betimlemez; dinleyicinin zihninde ortak bir güzellik imgesi uyandırır. Âşık edebiyatında bu tür hazır kalıplar, doğaçlama sırasında da kolaylık sağlar; ozan kalıbı kullanarak uyağı ve ölçüyü tutturur.
Birleşik Kelime Yapısı
Karakaş, "kara" ve "kaş" kelimelerinin birleşmesinden oluşur ve bir sıfat tamlamasının kalıplaşmasıyla ortaya çıkmıştır. Türkçede bu yolla kurulmuş pek çok kelime vardır: karagöz, akbaba, sarıkanat, kızılcık. Kelime bugün ayrıca yaygın bir soyadı ve bazı yerleşim yerlerinin adıdır; bir koyun ırkının adı olarak da kullanılır.
Yakın Anlamlı Kelimeler
Karagöz, ela gözlü, güzelleme ve niteleme yakın kavramlardır. Güzelleme halk şiirinde övgü türüdür.