Kireç, kireç taşından elde edilen maddedir.
Kelimenin Anlamı
Kireç taşının (kalsiyum karbonat) yüksek sıcaklıkta yakılmasıyla elde edilen, harç ve badanada kullanılan madde. Halk dilinde ayrıca: suda ve yüzeylerde biriken kalsiyum tortusu; eklemlerde kireçlenme.
Cümle İçinde Kullanımı
- Duvarları kireçle badanaladı.
- Çaydanlıkta kireç tutmuş.
- Dizinde kireçlenme başlamış.
Nasıl Elde Edilir?
Kireç taşı 900 derecenin üstünde yakılınca karbondioksit ayrılır ve sönmemiş kireç kalır. Suyla söndürülünce sönmüş kireç olur ve harçta kullanılır. Harçtaki kireç, zamanla havadan karbondioksit alarak yeniden taşlaşır; bu yüzden eski kireç harçlı yapılar yüzyıllarca dayanır.
Sudaki Kireç
Suyun sertliği içindeki kalsiyum ve magnezyumdan gelir. Sert su, ısınınca çaydanlık ve kombi gibi cihazlarda taş bırakır; bu birikim ısıtma verimini düşürür. Sirkeyle ya da kireç çözücüyle düzenli temizlik önerilir. Sert su sağlığa zararlı değildir.
Kullanım Notu
Kireç Farsça kökenlidir; çekimde ünsüz yumuşar: "kireci", "kirece". Eklemlerdeki kireçlenmenin tıbbi adı osteoartrittir ve aslında kireç birikmesi değil kıkırdak aşınmasıdır.
Yakın Anlamlı Kelimeler
Harç, badana, kalsiyum ve çimento yakın alandan kelimelerdir.