Kodaman, varlıklı ve nüfuzlu, sözü geçen kimse.
Kelimenin Anlamı
Para, mevki ve etki sahibi olan; sözü geçen kişi.
Cümle İçinde Kullanımı
- Şehrin kodamanları toplandı.
- Kodaman takımı her yerde tanınırdı.
- Kodaman, eleştirel bir sözdür.
- Kodamanlar masaya oturdu.
Kelimenin Tonu
Kodaman, anlam olarak "güç sahibi" demek olsa da nötr bir kelime değildir: neredeyse her kullanımda eleştirel ya da alaycı bir ton taşır. Bir kişiyi kodaman diye nitelemek, onun gücünü olumlu bir başarı olarak değil, bir ayrıcalık ve mesafe işareti olarak sunar. Bu yüzden kimse kendisi için "kodamanım" demez; kelime hep başkası hakkında kullanılır. Türkçede benzer biçimde tek yönlü çalışan başka kelimeler de vardır: "ukala", "züppe", "dalkavuk" gibi.
Benzer Kelimeler ve Ayrım
Kodamanın yakın anlamlıları arasında ince farklar vardır: eşraf bir yörenin ileri gelenlerini anlatır ve genellikle nötr ya da olumludur; nüfuzlu etkiyi vurgular, olumsuzluk şart değildir; mütegallibe ise gücünü baskıyla kullananları anlatan eski ve ağır bir sözdür. Kodaman bu ölçekte ortada durur: gücü kabul eder ama onaylamaz.
Yakın Anlamlı Kelimeler
Eşraf, nüfuzlu, zengin ve ileri gelen yakın kelimelerdir. Eşraf yörenin saygın kişilerini anlatır.