Mahkeme, uyuşmazlıkların ve suç iddialarının hukuka göre karara bağlandığı yargı organıdır.
Kelimenin Anlamları
1. Yargı organı: mahkeme karar verdi. 2. Duruşma: mahkemeye çıktı. 3. Yapı: mahkeme binası.
Cümle İçinde Kullanımı
- Mahkeme kararını açıkladı.
- Duruşma mahkemede görüldü.
- Mahkemeye başvuru yapıldı.
- Mahkeme bağımsızdır.
Bağımsızlık ve Tarafsızlık
Yargının iki temel niteliği vardır ve bunlar birbirinden farklıdır. Bağımsızlık mahkemenin dışarıdan (özellikle yürütmeden) emir almamasını anlatır; hâkimlerin görev güvencesi bu yüzden vardır. Tarafsızlık ise hâkimin davanın taraflarına eşit mesafede durmasıdır; kişisel ilgisi bulunan bir davaya bakamaz, bu durumda çekilmesi gerekir. Adil yargılanma hakkı bu ikisine ek olarak makul sürede karar verilmesini, savunma hakkını ve kararın gerekçeli olmasını da kapsar.
Mahkeme Türleri
Yargı alanlara ayrılır: hukuk mahkemeleri kişiler arasındaki uyuşmazlıklara (alacak, tazminat, kira) bakar; ceza mahkemeleri suç iddialarını yargılar; idare mahkemeleri ise kişiyle devlet arasındaki uyuşmazlıkları (ceza kesme, ruhsat iptali) çözer. Ayrıca aile, iş ve tüketici gibi uzmanlık mahkemeleri bulunur. Kararlara karşı üst mahkemeye başvurulabilmesi (istinaf ve temyiz), hataların düzeltilmesini sağlayan bir güvencedir.
Yakın Anlamlı Kelimeler
Yargı, duruşma, adliye ve hâkim yakın kavramlardır. Adliye mahkemelerin bulunduğu yapıdır.