Muamele, bir kişiye karşı takınılan davranış; aynı zamanda resmî işlem.
Kelimenin Anlamları
1. Davranış: kötü muamele gördü. 2. Resmî işlem: muamele tamamlandı.
Cümle İçinde Kullanımı
- Herkese eşit muamele edildi.
- Muamele evrakı hazırlandı.
- Kötü muameleye maruz kaldığını söyledi.
- Muamele birkaç gün sürdü.
Eşit Muamele İlkesi
Hukukun temel ilkelerinden biri eşit muameledir: aynı durumda bulunan kişilere aynı biçimde davranılması. Bu ilke yalnız kanunların içeriğini değil uygulanışını da kapsar; aynı kural farklı kişilere farklı uygulanıyorsa ayrımcılık ortaya çıkar. Anayasa'da yer alan eşitlik ilkesi bu esasa dayanır. İlkenin ince bir yanı vardır: eşit muamele, aynı durumda olanlar için geçerlidir; farklı durumdakilere farklı davranmak bazen eşitliğin gereğidir (engelli erişimi için ek düzenleme yapılması gibi).
İki Anlamın Ortak Kökü
Muamele, Arapça "iş, alışveriş, karşılıklı davranış" anlamındaki kökten gelir. Bu yüzden hem "birine davranmak" hem "bir işlem yürütmek" anlamını taşıyabilir: ikisinde de karşılıklı bir ilişki vardır. Günlük dilde resmî anlamı azalmış, yerini "işlem" almıştır; ancak "muamele görmek" ve "kötü muamele" kalıpları yaygın kullanımını sürdürür.
Yakın Anlamlı Kelimeler
Davranış, işlem, tutum ve prosedür bağlama göre muamele yerine kullanılabilir. İşlem resmî anlamdaki Türkçe karşılığıdır.