Nesne, varlık ve cümle ögesidir.
Kelimenin Anlamı
Belli bir biçimi ve varlığı olan şey; eşya. Dil bilgisinde: cümlede yüklemin bildirdiği işten etkilenen öge.
Cümle İçinde Kullanımı
- Masadaki nesneleri yerleştirdi.
- "Kitabı okudum" cümlesinde nesne "kitabı"dır.
- Nesne bilgisi eksikti.
Dil Bilgisinde Nesne
İki tür nesne vardır: belirtili nesne "-i" hâl eki alır ("kapıyı açtı"), belirtisiz nesne ek almaz ("kapı açtı" değil, "ekmek aldı"). Nesne yalnız geçişli fiillerde bulunur; "uyudu" gibi geçişsiz bir fiil nesne almaz. Nesneyi bulmak için yükleme "neyi, kimi, ne" soruları sorulur.
Özne ile Karıştırmamak
Özne işi yapandır, nesne işten etkilenendir: "Ali topu attı" cümlesinde Ali özne, topu nesnedir. Edilgen cümlede ise nesne özne konumuna geçer: "Top atıldı."
Kullanım Notu
Nesne öz Türkçedir. "Nesnel" (objektif) aynı köktendir ve kişiden bağımsız, gözlenebilir olanı anlatır.