Nezaket, başkalarına karşı incelikli, saygılı ve düşünceli davranma biçimidir.
Kelimenin Anlamı
Başkalarını gözeten, incelikli ve saygılı davranış.
Cümle İçinde Kullanımı
- Nezaketle karşıladı.
- Nezaket kuralları öğretildi.
- Nezaketi elden bırakmadı.
- Nezaket, karşılıklı bir tutumdur.
Görgü Kurallarından Farkı
Görgü kuralları dışsaldır: nasıl selamlanacağı, sofrada nasıl davranılacağı gibi kalıpları belirler ve kültürden kültüre değişir. Nezaket ise bu kalıpların ardındaki niyettir: karşındakini gözetmek, rahatsız etmemek, değer verildiğini hissettirmek. Bu yüzden görgü kurallarını eksiksiz bilen biri nezaketsiz olabilirken, kuralları bilmeyen biri son derece nazik davranabilir. Nezaket öğrenilmiş bir tavır olmaktan çok bir dikkat biçimidir.
Dildeki Nezaket
Türkçe nezaket ifadeleri bakımından zengindir: "rica ederim", "zahmet olmazsa", "müsaadenizle", "affedersiniz" gibi kalıplar isteği yumuşatır. Dilbilimde bu kalıplar yüz koruma stratejisi olarak incelenir: karşı tarafın alanına girerken (rica, itiraz, uyarı) bunu yumuşatmaya yarar. Aynı iş, doğrudan emir yerine soru kullanmakla da yapılır: "kapıyı kapat" yerine "kapıyı kapatabilir misin" demek. Yazılı iletişimde nezaket daha da önemlidir çünkü ses tonu ve beden dili devrede değildir.
Yakın Anlamlı Kelimeler
İncelik, kibarlık, saygı ve zarafet yakın kelimelerdir. Karşıtı kabalıktır.