Ölçüm, niceliği birimle belirlemektir.
Kelimenin Anlamı
Bir büyüklüğün, kabul edilmiş bir birim cinsinden sayı ile belirlenmesi işi ve sonucu.
Cümle İçinde Kullanımı
- Sıcaklık ölçümü yapıldı.
- Ölçüm sonuçları tabloya işlendi.
- Kan basıncı ölçümü tekrarlandı.
Her Ölçümün Bir Hatası Vardır
Hiçbir ölçüm tam kesin değildir; her sonucun bir belirsizlik payı vardır. Bu yüzden bilimsel sonuçlar "12,4 ± 0,2" gibi yazılır. Ölçüm hatası ikiye ayrılır: rastgele hata (her ölçümde değişir, tekrarla azaltılır) ve sistematik hata (hep aynı yöne saptırır, ancak kalibrasyonla giderilir).
Kalibrasyon
Bir ölçü aletinin, bilinen bir referansla karşılaştırılıp sapmasının belirlenmesine kalibrasyon denir. Terazisi kaymış bir tartı tutarlı ama yanlış sonuç verir; bu yüzden "tutarlılık" doğruluk demek değildir. Tekrarlanabilirlik ile doğruluk ayrı iki özelliktir.
Kullanım Notu
Ölçüm öz Türkçedir ("ölçmek" fiilinden). "Ölçü" birimi ya da boyutu, "ölçüm" ise işlemi anlatır.