Ortalık, çevre, etraf ve içinde bulunulan yer.
Kelimenin Anlamları
1. Çevre: ortalık karıştı. 2. Ev içi düzeni: ortalığı topladı. 3. Zaman bildirme: ortalık ağarıyor.
Cümle İçinde Kullanımı
- Ortalık bir anda karıştı.
- Ortalığı toplayıp oturdu.
- Ortalık ağarmadan yola çıktılar.
- Ortalıkta kimse görünmüyordu.
Deyimlerdeki Yeri
Ortalık, Türkçede çok sayıda kalıbın içinde geçer ve her birinde farklı bir anlam kazanır: "ortalık karışmak" (düzenin bozulması, kargaşa), "ortalığı toplamak" (hem gerçek anlamda temizlik hem mecazda bir sorunu düzeltmek), "ortalık ağarmak" (şafak sökmek), "ortalıkta görünmemek" (uzak durmak, ortadan kaybolmak), "ortalığı velveleye vermek" (gereksiz telaş yaratmak). Bu zenginlik, kelimenin somut bir yeri değil, içinde bulunulan durumun tamamını anlatabilmesinden gelir.
Yapısı
Kelime "orta" adına -lık ekinin gelmesiyle kurulmuştur. Bu ek Türkçede çok işlektir ve farklı işlevlerle kullanılır: yer bildirir (odunluk, kömürlük), amaç bildirir (gözlük, başlık), soyut ad yapar (dostluk, güzellik). "Ortalık" örneğinde ek, ortada olan alanı yani çevreyi adlandırır. Aynı yapıyı "açıklık", "karanlık" ve "yükseklik" gibi kelimelerde de görmek mümkündür.
Yakın Anlamlı Kelimeler
Çevre, etraf, meydan ve civar bağlama göre ortalık yerine kullanılabilir. Civar yakın çevreyi anlatır.