Tarikat, tasavvufta belirli bir usule ve rehbere bağlı olarak izlenen manevi yol.
Kelimenin Anlamı
Tasavvuf geleneğinde izlenen yol ve bu yolu izleyenlerin oluşturduğu topluluk.
Cümle İçinde Kullanımı
- Tarikat kelimesi "yol" anlamına gelir.
- Tarih derslerinde tarikatlar anlatıldı.
- Tarikatların kültürel etkileri incelendi.
- Tarikat, tasavvuf geleneğine aittir.
Kelimenin Anlamı ve Kökeni
Tarikat, Arapça "yol" anlamındaki kelimeden gelir ve doğrudan bir yöntem, izlenen bir güzergâh fikrini anlatır. Tasavvuf düşüncesinde kişinin manevi gelişimi için izlediği yol bu adla anılmıştır. Yapı olarak bir rehber (şeyh) ve ona bağlı kişiler (mürit) üzerinden kurulur; her tarikatın kendi usulü, adabı ve zikir biçimi vardır. Bu yapı tarih boyunca hem dinî hem toplumsal bir işlev taşımıştır.
Kültürel Etkileri
Tarikatlar Anadolu ve İslam dünyasının kültürel tarihinde belirgin izler bırakmıştır. Özellikle edebiyat ve müzik alanında üretilen eserler bugün kültürel miras olarak incelenir: tasavvuf şiiri, ilahi geleneği ve semah gibi biçimler bu çevrelerde gelişmiştir. Dergâh ve tekkeler aynı zamanda barınma, yemek ve eğitim işlevi gören kurumlar olmuştur. Türkiye'de tekke ve zaviyeler 1925 tarihli kanunla kapatılmıştır; bugün konu ağırlıklı olarak tarih, edebiyat ve sosyoloji alanlarında incelenir.
Yakın Anlamlı Kelimeler
Tasavvuf, tekke, dergâh ve yol yakın kavramlardır. Tekke tarikat mensuplarının toplandığı yapıdır.