Tebeşir, kara tahtaya yazmak için kullanılan kalsiyum karbonat esaslı yazı çubuğudur.
Kelimenin Anlamları
1. Yazı çubuğu: tahtaya tebeşirle yazdı. 2. Kayaç türü: tebeşir tabakası.
Cümle İçinde Kullanımı
- Öğretmen tebeşirle tahtaya yazdı.
- Tebeşir tozu havada uçuşuyordu.
- Tebeşir kayaçları deniz canlılarından oluşur.
- Tebeşir kırılınca ikiye ayrıldı.
Doğada Tebeşir
Tebeşir yalnız bir kırtasiye ürünü değil, bir kayaç türünün de adıdır. Bu kayaç, milyonlarca yıl boyunca denizde yaşayan mikroskobik canlıların kireçli kabuklarının dipte birikmesiyle oluşmuştur. İngiltere'nin güneyindeki beyaz kayalıklar bu oluşumun en bilinen örneğidir. Jeolojik zaman cetvelindeki Kretase (Tebeşir) dönemi de adını bu kayaçlardan alır; dinozorların son dönemi olarak bilinen çağdır.
Neden Yazı Bırakır?
Tebeşirin tahtada iz bırakmasının sebebi, yumuşak yapısının sürtünmeyle ufalanıp yüzeye tanecik bırakmasıdır. Aynı özellik onu tozlu yapar; bu yüzden okullarda tozsuz tebeşirler ve beyaz tahta kalemleri yaygınlaşmıştır. Tebeşir sporda da kullanılır: halter, jimnastik ve tırmanışta sporcular ellerinin terini emmesi için magnezyum karbonat esaslı toz kullanır — halk arasında buna da "tebeşir" denir ama kimyasal olarak farklı bir maddedir.
Yakın Anlamlı Kelimeler
Kalem, kireç, toz ve kalsiyum karbonat yakın kavramlardır. Kireç de aynı temel maddeden oluşur.