Utanç, kendini kusurlu hissetme duygusudur.
Kelimenin Anlamı
Yanlış, uygunsuz ya da küçük düşürücü sayılan bir durum karşısında duyulan sıkıntı ve rahatsızlık.
Cümle İçinde Kullanımı
- Utancından yüzü kızardı.
- Utanç verici bir durumdu.
- Utanmak başka, çekinmek başkadır.
Utanç ve Suçluluk
Psikolojide ayrım nettir: suçluluk "yaptığım şey kötüydü" der ve davranışa odaklanır; utanç ise "ben kötüyüm" der ve kişinin kendisine odaklanır. Suçluluk telafi etmeye ve özür dilemeye yöneltir; utanç ise saklanmaya ve savunmaya iter. Bu yüzden utanç, düzeltici bir duygu olmaktan çok zorlaştırıcı bir duygudur.
Çocukta Utanç
Çocuğa "bunu yapman yanlıştı" demek davranışı hedefler; "sen ne kötü çocuksun" demek ise kişiliği hedefler ve utanç üretir. İkincisi davranışı düzeltmediği gibi özsaygıyı da zedeler. Davranış ile kişiyi ayırmak, eğitimin temel ilkelerindendir.
Kullanım Notu
Utanç öz Türkçedir, "utanmak" fiilinden türemiştir. "Utangaç" çekingen, "utanmaz" ise sınır tanımayan anlamındadır.
Yakın Anlamlı Kelimeler
Suçluluk, mahcubiyet, çekingenlik ve pişmanlık yakın alandan kelimelerdir.