Varan, ulaşan demektir.
Kelimenin Anlamı
"Varmak" fiilinden türeyen sıfat-fiil: ulaşan, erişen. Ayrıca halk oyunlarında ve türkülerde bölüm sırasını bildiren söz: "varan üç".
Cümle İçinde Kullanımı
- Hedefe varan ilk kişi oydu.
- Varan iki, herkes hazır!
- Sona varan yol uzundu.
"Varan Üç" Nereden Gelir?
Halk oyunlarında ve bazı türkülerde figür ya da bölüm değişimi sözle bildirilir: "varan bir", "varan iki", "varan üç". Bu, hem oyunculara hem çalgıcılara geçiş işareti verir. Günlük dile de yerleşmiştir: bir şeyin üçüncü kez yapıldığını şakayla anlatır.
Sıfat-Fiil Eki
"-an/-en" eki fiilden sıfat yapar ve adı niteler: "koşan çocuk", "varan yolcu". Bu yapılara sıfat-fiil (ortaç) denir. Türkçede uzun cümleleri kısaltmanın en yaygın yollarından biridir: "hedefe ulaşan kişi", "hedefe ulaşmış olan kişi" yerine kullanılır.
Kullanım Notu
Varan öz Türkçedir. Ayrıca kertenkelegillerden büyük bir sürüngenin adı da varandır.
Yakın Anlamlı Kelimeler
Ulaşan, erişen, sıfat-fiil ve türkü yakın alandan kelimelerdir.