Varoş, şehrin kenar yerleşimidir.
Kelimenin Anlamı
Şehrin merkez dışında kalan, çoğunlukla sonradan büyümüş kenar mahallesi. Tarihsel anlamıyla: kale surlarının dışında kalan yerleşim.
Cümle İçinde Kullanımı
- Varoşlarda yeni okullar açıldı.
- Şehrin varoşuna doğru yürüdüler.
- Osmanlı kentinde kale ve varoş ayrımı vardı.
Tarihteki Anlamı
Balkanlarda ve Macaristan'da kale içi "iç kale", surların dışındaki yerleşim ise "varoş" diye anılırdı. Kelime Türkçeye bu coğrafyadan geçmiştir; başlangıçta olumsuz bir anlam taşımazdı, yalnız yer tarif ederdi.
Bugünkü Kullanımı
Kelime bugün zaman zaman küçümseyici bir tonla kullanılır. Oysa şehirlerin kenar mahalleleri, göçle büyüyen şehirlerin üretim ve emek gücünün önemli bölümünü barındırır. Kentsel eşitsizlik bir kelimeyle değil, altyapı ve hizmet dağılımıyla ilgilidir.
Kullanım Notu
Varoş Macarca kökenlidir ("város" = şehir). Türkçede "kenar mahalle" daha nötr bir karşılıktır.