Vites, güç aktarma dişli düzenidir.
Kelimenin Anlamı
Motorun ürettiği dönme hareketini, farklı oranlarda tekerleğe aktaran dişli düzeneği ve bu düzenekteki her bir kademe.
Cümle İçinde Kullanımı
- Yokuşta ikinci vitese geçti.
- Otomatik vitesli araç aldı.
- Vites kutusu bakım istedi.
Neden Vites Gerekir?
Motor yalnız belli bir devir aralığında verimli çalışır. Vites, motor devri ile tekerlek hızı arasındaki oranı değiştirerek bu aralıkta kalmayı sağlar: düşük viteste güç yüksek hız düşüktür (kalkış, yokuş), yüksek viteste hız yüksek devir düşüktür (düz yol). Bisiklet vitesi de aynı ilkeyle çalışır.
Doğru Kullanım
Yüksek devirde geç vites değiştirmek yakıtı artırır; çok erken vites büyütmek ise motoru zorlar ("yük bindirme"). Motor sesi ve devir göstergesi doğru anı gösterir. İnişte boşa almak (viteste kalmamak) ise fren yükünü artırdığı ve motor freninden yararlanılmadığı için tehlikelidir.
Kullanım Notu
Vites Fransızca "vitesse" (hız) kelimesinden gelir. "Vites küçültmek" mecazda yavaşlamak anlamında da kullanılır.
Yakın Anlamlı Kelimeler
Debriyaj, motor, tork ve şanzıman yakın alandan kelimelerdir.