Acele, bir işi hızlı yapma isteği ve bunun yarattığı telaştır. Kelime hem durumu hem de işin ivedi olduğunu anlatır.
Kelimenin Anlamları
1. Çabuk davranma, telaş: acelesi vardı. 2. Sıfat olarak ivedi, çabuk yapılması gereken: acele iş. 3. Zarf olarak çabucak: acele gel.
Cümle İçinde Kullanımı
- Acelesi olduğu için kahvaltıya oturmadan çıktı.
- Acele bir işi olduğunu söyleyip izin istedi.
- Acele karar verip sonradan pişman oldu.
- Zarfın üstünde "acele" yazıyordu.
- Acele etme, dikkatli yaparsan daha iyi olur.
Deyimler ve Atasözleri
Acele işe şeytan karışır atasözü, hızla yapılan işte hata olacağını anlatır. Acelesi olan kalıbı ivedi durumdaki kişiyi belirtir. "Acele etmek" hızlanmayı, "aceleye gelmek" ise bir işin telaş içinde ve özensiz yapılmasını anlatır: Proje aceleye gelmiş, eksikler var. Resmî yazışmalarda "acele" ve "ivedi" ibareleri, evrakın öncelikli işleme alınmasını belirtir.
Yakın Anlamlı Kelimeler
Telaş, ivedilik, hız ve çabukluk bağlama göre acele yerine kullanılabilir. İvedi öz Türkçe karşılığıdır ve resmî yazışmalarda tercih edilir; telaş ise aceleye eşlik eden huzursuzluğu anlatır.