Ahbap, kişinin samimi olduğu, sık görüştüğü tanıdığıdır. Sözcük Arapça habib (sevilen) kökünden gelir ve Türkçede sıcak ama gündelik bir ilişkiyi anlatır.
Arkadaş, dost ve ahbap
Üçü de yakınlık anlatır ama derece farklıdır. Dost en ağır olanıdır: zor günde yanında duran kişidir. Arkadaş paylaşılan bir geçmişi ve karşılıklı bağı gösterir. Ahbap ise rahat konuşulan, sık görüşülen kişidir; ilişkinin sınavdan geçmiş olması beklenmez. Bu yüzden "eski ahbap" denir ama "can ahbap" denmez, o kalıp dost içindir.
Cümle içinde kullanımı
- Kahvede her sabah aynı ahbaplarıyla tavla oynardı.
- Yıllar sonra karşılaştılar, iki eski ahbap gibi hemen sohbete daldılar.
- Ahbap, şu sandalyeyi biraz öteye çeker misin?
- Taşındığı mahallede kısa sürede ahbap edindi.
- Ahbaplığımız var ama bu işi kuralına göre yapacağız.
Deyimler ve kalıp kullanımlar
- Ahbap çavuş ilişkisi — işleri liyakatle değil tanıdıklıkla yürütmek.
Olumsuz bir anlam taşır.
- Ahbap olmak — birisiyle samimileşmek, laf atacak kadar yakınlaşmak.
Yakın anlamlı kelimeler
Arkadaş, dost, tanıdık ve yaren yakın anlamlıdır. Yaren bugün daha çok yöresel ve edebî metinlerde geçer. Tanıdık ise yalnızca yüz aşinalığını anlatır, samimiyet şart değildir.
Akılda kalan bir ayrıntı
Ahbap, Türkçede seslenme sözü olarak da yaşar. Tanımadığınız birine "ahbap" diye seslenmek kabalık sayılmaz; tersine araya mesafe koymadan konuşma isteğini gösterir.