Arkadaş, hayatın bir bölümünü birlikte geçirdiğimiz, aramızda güven ve yakınlık bulunan kişiyi anlatır. Kelime hem çok yakın dostluk hem de yalnızca aynı ortamı paylaşma anlamında kullanılabilir; hangisi olduğunu cümlenin bağlamı belirler.
Kelimenin Anlamları
1. Aralarında sevgi ve güven bağı olan kişi: Onunla on yıllık arkadaşız. 2. Aynı işi, ortamı ya da yolu paylaşan kişi: iş arkadaşı, yol arkadaşı, sınıf arkadaşı. 3. Seslenme sözü olarak: Arkadaş, biraz yardım eder misin?
Cümle İçinde Kullanımı
- Taşındığı mahallede kısa sürede yeni arkadaşlar edindi.
- İş arkadaşlarıyla akşam yemeğinde buluşacaklarmış.
- Zor gününde yanında duran gerçek arkadaşları oldu.
- Arkadaş, sıranın sonu burası değil.
Deyimler ve Birleşik Kelimeler
- Arkadaş canlısı: Arkadaşlarına düşkün, kolay kaynaşan kimse.
- Kötü arkadaş: İnsanı yanlış yola sürükleyen kişi.
- Yol arkadaşı, oda arkadaşı, silah arkadaşı, arkadaş grubu sık kullanılan birleşiklerdir.
- Arkadaşlık kurmak / etmek: Biriyle yakınlık kurmak, arkadaş olmak.
Yakın Anlamlı Kelimeler
Dost, ahbap, yoldaş, refik ve kanka kelimeleri arkadaş yerine kullanılabilir. Aralarında incelik vardır: dost daha derin ve sınanmış bir bağı, ahbap daha gündelik bir yakınlığı anlatır.
Kelimenin Yapısı
Arkadaş, arka kelimesine eşlik ve ortaklık bildiren -daş ekinin eklenmesiyle kurulmuştur. Aynı ek vatandaş, meslektaş, yoldaş ve çağdaş kelimelerinde de görülür; hepsinde ortak bir şeyi paylaşma anlamı vardır.