Aroma, bir yiyecek ya da içeceğin kokusundan gelen karakteristik özelliğidir. Yunanca kökenli bir sözcüktür.
Aroma ve tat aynı şey değildir
Bu ayrım çoğu zaman gözden kaçar. Tat dilde algılanır ve beş temel başlıkla sınırlıdır: tatlı, tuzlu, ekşi, acı ve umami. Aroma ise burunda algılanır ve binlerce ayrım içerir. Kahvenin, çileğin ya da tarçının birbirinden ayırt edilmesini sağlayan tat değil aromadır.
İkisinin birleşimine lezzet denir.
Cümle içinde kullanımı
- Kahvenin aroması odaya yayıldı.
- Çayın aromasını korumak için kapağı kapalı tuttular.
- Bu peynirin aroması olgunlaştıkça yoğunlaşıyor.
- Ürünün etiketinde doğal aroma yazıyordu.
- Baharatı sona eklemek aromayı daha belirgin kılar.
Yakın anlamlı kelimeler
Koku, lezzet, rayiha ve buket yakın kavramlardır. Rayiha edebî bir sözcüktür. Buket özellikle şarap ve kahve dilinde, aromaların bütününü anlatmak için kullanılır.
Akılda kalan bir ayrıntı
Aromaların çoğu uçucudur: ısındıkça havaya karışır. Bu yüzden sıcak içecek soğuk olandan daha kokuludur ve yemeğin kokusu en çok ocaktan indiği anda duyulur. Aynı sebeple baharatlar pişirmenin sonunda eklenir.
Aroma nasıl korunur
Aromalar uçucu olduğu için hava, ısı ve ışıkla kaybolur. Kavrulmuş kahve öğütüldükten sonra aromasını hızla yitirir; baharat toz hâlde daha çabuk söner. Bu yüzden ürünler ağzı kapalı ve serin yerde, mümkünse bütün hâlde saklanır.
Doğal ve yapay aroma
Etiketlerde iki ifade geçer. Doğal aroma bitkisel ya da hayvansal bir kaynaktan elde edilir; yapay aroma ise laboratuvarda üretilir. İkisi kimyasal olarak aynı molekülü içerebilir; ayrım maddenin kendisinde değil elde ediliş yolundadır.