Aşure, birçok tahıl, bakliyat ve kuru meyvenin birlikte pişirilmesiyle yapılan tatlıdır. Adı Arapçada on anlamına gelen aşura sözcüğünden gelir.
Neyden yapılır
Aşurenin sabit bir tarifi yoktur; her evde biraz farklıdır. Temelinde buğday, nohut ve kuru fasulye bulunur. Üzerine kuru meyveler (kayısı, incir, üzüm), kuruyemişler ve şeker eklenir. Malzeme sayısının çokluğu tatlının en belirgin özelliğidir.
Pişirme
Buğday ve bakliyat önceden ıslatılır, ayrı ayrı haşlanır ve sonra birlikte kaynatılır. Uzun süre ve düşük ateşte pişirilir; karıştırmayı ihmal etmek dibini tutturur. Soğuduktan sonra kâselere paylaştırılıp üzeri tarçın, ceviz ve nar taneleriyle süslenir.
Cümle içinde kullanımı
- Muharrem ayında bütün mahalleye aşure dağıttılar.
- Aşurenin buğdayını bir gece önceden ıslattı.
- Kâselerin üstünü cevizle süsledi.
- Aşure kazanı sabahtan beri ocaktaydı.
- Komşudan gelen aşure kâsesini boş göndermediler.
Geleneksel yeri
Aşure, yapıldığı kadar DAĞITILDIĞI için bilinir. Komşuya, akrabaya ve tanıdığa gönderilmesi geleneğin parçasıdır; boş kâseyi geri göndermemek de öyle. Bu yönüyle aşure, bir tatlıdan çok bir paylaşma âdetidir.
Yakın anlamlı kelimeler
Tatlı ve muhallebi yakın kavramlardır ama aşurenin tam bir eş anlamlısı yoktur; kendine özgü bir türdür.
Adının kökeni
Muharrem ayının onuncu gününe Arapçada aşura denir; tatlının adı da buradan gelir. Halk arasında malzeme sayısının çokluğuyla bu "on" sayısı arasında bağ kurulur, ama asıl bağ takvimdedir.
Cümlede dikkat
Tatlının adı aşure, günün adı aşura diye yazılır. İkisi karıştırılır; yazarken hangisinden söz edildiğine bakmak yeter.