Aygıt, belirli bir işi görmek için yapılmış düzenektir. Cihaz sözcüğünün Türkçe karşılığıdır.
Kelimenin anlamları
1. Teknik — parçaları birlikte çalışan düzenek. Ölçüm aygıtı, kayıt aygıtı gibi. 2. Biyolojide — ortak bir işi gören organların oluşturduğu bütün: sindirim aygıtı, solunum aygıtı.
Alet, araç ve aygıt
Üçü iç içe geçer ama karmaşıklıkları farklıdır. Alet elle kullanılan basit bir araçtır: çekiç, tornavida. Araç en geniş sözcüktür ve amaca ulaşmaya yarayan her şeyi kapsar. Aygıt ise parçaları birlikte çalışan düzeneği anlatır; içinde bir mekanizma vardır.
Cümle içinde kullanımı
- Laboratuvardaki ölçüm aygıtı yılda bir kalibre ediliyordu.
- Sindirim aygıtının bölümleri derste tek tek anlatıldı.
- Aygıtın ekranında hata kodu belirdi.
- Eski kayıt aygıtları müzede sergileniyordu.
- Aygıtı kurmak için kılavuzu baştan sona okudu.
Yakın anlamlı kelimeler
Cihaz, alet, araç ve düzenek yakın anlamlıdır. Cihaz günlük dilde daha yaygındır. Düzenek ise parçaların birbirine bağlanma biçimini vurgular.
Akılda kalan bir ayrıntı
Türkçede -ıt/-it eki, fiilden ad yaparak somut bir şeyi adlandırır: aygıt, yakıt, taşıt, geçit. Ekin ürettiği sözcüklerin çoğu, bir işi gören ya da bir işe yarayan nesnedir.
Aygıt ve bakım
Bir aygıtı ayakta tutan şey parçalarının UYUMUDUR; tek bir parça bozulduğunda bütün düzenek durabilir. Bu yüzden düzenli bakım, arıza çıktıktan sonra onarmaktan hem ucuz hem güvenlidir. Ölçüm aygıtlarında ayrıca kalibrasyon gerekir: aygıt çalışıyor olsa da doğru ölçmeyebilir.