Babaç, iri yarı ve gösterişli olan anlamına gelir. Baba sözcüğünden türemiştir.
Kelimenin anlamı
Babaçta iki fikir birleşir: İRİLİK ve GÖSTERİŞ. Yalnız büyük olmak yetmez; sözcük aynı zamanda göze çarpmayı, heybetli durmayı anlatır. Bu yüzden babaç denince olumlu bir hayranlık tonu da duyulur.
Nerede kullanılır
Sözcük günlük yazı dilinde seyrek geçer; daha çok halk ağzında ve yöresel konuşmada yaşar. İri hayvanlar, iri meyveler ve iri yapılı kişiler için kullanılır.
Cümle içinde kullanımı
- Bahçedeki babaç kavun herkesin dikkatini çekti.
- Babaç bir horoz kümesin başında dolaşıyordu.
- Babaç yapılı adam kapıyı zor geçti.
- Pazarda babaç domatesleri ayrı bir tezgâha koymuşlardı.
- Babaç bir çınar meydanın ortasında duruyordu.
Baba kökünden gelen sözcükler
Türkçede baba yalnız akrabalık bildirmez; bir şeyin en büyüğünü ve asıl olanını da anlatır. "Baba yatırım", "babadan kalma" gibi kullanımlar bu anlamı taşır. Babaç da aynı aileden gelir ve iriliği vurgular.
Yakın anlamlı kelimeler
İri, azman, heybetli ve cüsseli yakın anlamlıdır. Azman olağandışı iriliği bildirir. Heybetli ise görünüşün etkileyiciliğini vurgular; babaç bu ikisinin arasında durur. Karşıtı cılız ve ufak tefektir.
Yöresel kullanım
Sözcük Anadolu ağızlarında daha canlıdır ve çoğu yerde övgü tonuyla söylenir: babaç bir kavun, babaç bir koç. Yazı dilinde seyrek geçmesi anlamının dar olmasından değil, iri yarı anlamında başka sözcüklerin daha sık kullanılmasındandır.