Baskı, bir yüzeye kuvvet uygulama ve bir metnin basılarak çoğaltılmasıdır. Basmak fiilinden türemiştir.
Kelimenin anlamları
1. Basma işi — metnin ya da desenin kâğıda, kumaşa aktarılması. 2. Sayı — bir kitabın kaçıncı kez basıldığı. "Üçüncü baskı." 3. Kuvvet — bir yüzeye uygulanan itme. 4. Mecazi — zorlama, yıldırma. "Baskı altında karar verdi."
Kitapta baskı
Yayıncılıkta baskı sayısı kitabın ne kadar ilgi gördüğünün göstergesidir. İçerik değişmeden yeniden basılırsa yalnız sayı artar; metin düzeltilir ya da genişletilirse gözden geçirilmiş baskı denir. Büsbütün yeniden yazıldıysa artık baskı değil yeni basım söz konusudur.
Cümle içinde kullanımı
- Kitabın beşinci baskısı geçen ay çıktı.
- Tişörtün üstündeki baskı ilk yıkamada soldu.
- Zaman baskısı altında çalışmak zordu.
- Kalıbın baskısı kumaşa düzgün oturmamıştı.
- Karar baskı altında alındığı için sonradan tartışıldı.
Kalıp kullanımlar
- Baskı altında kalmak — zorlanmak, sıkıştırılmak.
- Baskı yapmak — ısrarla zorlamak.
- Baskıya girmek — matbaada basılmaya başlamak.
Yakın anlamlı kelimeler
Basım, basınç, zorlama ve tazyik yakın kavramlardır. Basınç fizik teriminin karşılığıdır ve ölçülebilir. Zorlama ise yalnız mecazi anlamın karşılığıdır.
Akılda kalan bir ayrıntı
Sözcüğün dört anlamı da tek bir fikirden çıkar: BİR YÜZEYE KUVVET UYGULAMAK. Matbaada kalıp kâğıda bastırılır, fizikte yüzeye kuvvet biner, mecazi anlamda ise kişinin üzerine yük bindirilir.